Hạnh Phúc Của Người Làm Ngành Sư Phạm
Trong tiết học sư phạm hôm nay, một bạn sinh viên cất tiếng hỏi cô: “Nhân duyên nào đã đưa cô đến với ngành sư phạm?”
Cô mỉm cười, phản hồi ngắn gọn: “Có một niềm hạnh phúc là làm cho người khác hiểu những điều mà mình hiểu.”
Câu nói giản dị ấy làm tôi lặng đi một lúc lâu.
Ở đời, chúng ta không thiếu những niềm vui. Nhưng phần lớn những thứ ta từng gọi là hạnh phúc lại đến rất nhanh và trôi tuột đi cũng rất vội. Đó là cảm giác thỏa mãn khi chốt được một món hời, mua được chiếc điện thoại đời mới, nhận về hàng trăm lượt tương tác trên mạng xã hội, hay cảm giác hả hê ngắn ngủi khi tranh cãi thắng một người khác.
Những niềm vui đó giống như một liều kích thích tức thì: ngọt ngào, hưng phấn, nhưng tan biến gần như ngay sau khi đạt được. Bản chất của chúng là sự chiếm hữu và so đo. Ta vui vì ta vừa có thêm một thứ người khác chưa có, hoặc ta vừa chứng minh được mình giỏi hơn, khôn ngoan hơn ai đó. Nhưng bởi vì xây trên sự hơn thua, chúng luôn đi kèm nỗi bất an vô hình: sợ bị tụt lại, sợ đồ vật cũ đi, sợ cảm giác trống rỗng lại ùa về. Để duy trì, ta lại phải lao vào tìm kiếm những kích thích mạnh hơn, mệt mỏi hơn.
Niềm hạnh phúc mà cô nhắc đến thuộc về một cảnh giới hoàn toàn đối lập.
Để làm cho một người khác hiểu điều mình hiểu, bạn không thể mang theo cái tôi kiêu ngạo của kẻ “biết nhiều hơn”. Bạn buộc phải hạ mình xuống, lắng nghe sự lúng túng của họ, đặt mình vào vị trí của một người đang đi trong sương mù để tìm từng lối rẽ, chẻ nhỏ từng khái niệm phức tạp thành những hình ảnh gần gũi nhất. Quá trình đó đòi hỏi sự kiên nhẫn và lòng trắc ẩn thực sự.
Khoảnh khắc nhìn thấy ánh mắt người đối diện từ ngờ vực, hoang mang bỗng sáng bừng lên, nghe họ thở phào: “À, hóa ra là như thế!“, trong lòng tự nhiên dâng lên một sự bình yên kỳ lạ. Bạn không lấy đi của họ điều gì, họ cũng không cướp mất điều gì của bạn. Kiến thức chia sẻ đi không bị vơi bớt, mà nhận thức của cả hai cùng được nâng lên một tầng mới.
Những thứ ta gom góp cho riêng mình rồi sẽ hao mòn theo thời gian, nhưng khoảnh khắc khai mở nhận thức cho một con người thì ở lại mãi mãi. Đó không đơn thuần là câu chuyện của nghề gõ đầu trẻ, mà là niềm vui thuần khiết nhất của sự kết nối: dùng ngọn nến của mình thắp sáng ngọn nến của người khác, để rồi nhận ra căn phòng chung giữa hai người bỗng chốc sáng hơn rất nhiều.
P/s: Ngày đầu tiên đi học ngành sư phạm ở ĐH SPKT TPHCM
