Cách Nhớ Được Những Gì Bạn Đọc
Nishant Kasibhatla giữ kỷ lục Guinness về trí nhớ, nhưng ông nói mình sinh ra với trí nhớ rất tệ, hồi tiểu học suýt trượt kỳ thi cuối năm. Ông rèn lên từ việc nhớ dãy năm chữ số, rồi mười, rồi mười lăm, rồi phá kỷ lục nhớ một nghìn chữ số. Dưới đây là cách ông đọc để nhớ.
Đọc là quá trình nhiều bước
Đọc không phải là mở sách, đọc hết, gấp lại rồi coi như đã học. Có ba bước.
Đọc trước. Trước khi đọc thật, lướt nhanh qua thông tin sắp đọc trong hai đến bốn phút. Không cần hiểu hay nhớ, chỉ để vào tâm thế, ước lượng độ khó, làm quen với khái niệm. Với sách giáo khoa 300 trang, dành một giờ lướt cả cuốn trước, xem các chương liên kết với nhau ra sao, rồi mới đọc từng chương.
Đọc thật. Tập trung và đọc để hiểu. Đừng vừa đọc vừa lướt điện thoại. Không tập trung thì không nhớ.
Đọc sau. Đọc xong, dừng lại, tự hỏi hôm nay mình đã học được gì. Nếu không tự kiểm tra, có thể quên chỉ sau một giờ.
Ba chữ R của trí nhớ
Kasibhatla xem trí nhớ gồm ba bước: đăng ký (đưa thông tin vào não), giữ gìn (giữ nó lại), và hồi tưởng (lấy ra khi cần). Tập trung là nền cho cả ba. Trước khi đọc, tự hỏi: chỗ mình ngồi có thuận cho việc đọc 30 phút không. Câu hỏi đó đủ để bạn dẹp bớt thứ gây xao nhãng.
Hình dung, ghi chú, mnemonic
Não nhớ hình ảnh lâu hơn chữ. Đọc về quang hợp thì tưởng tượng nắng chiếu lên lá, nước đi vào rễ. Khái niệm khó hình dung thì vẽ sơ đồ, bản đồ tư duy. Kể cả khi không hình dung được, chỉ việc đặt câu hỏi làm sao hình dung cái này cũng kích thích não.
Ghi chú nên tổ chức để kiểm tra lại được. Thử phương pháp phác thảo: chủ đề trên đầu, tiêu đề phụ bên trái, gạch đầu dòng bên dưới. Khi ôn, che gạch đầu dòng và tự nhớ. Viết lộn xộn thì khó tự kiểm tra.
Mnemonic là biến thông tin thành dạng dễ nhớ: chữ cái đầu (như dãy màu cầu vồng), vần điệu (bài vè tháng 30 ngày), hoặc liên tưởng hình ảnh. Nhớ thủ đô Cuba là Havana thì tưởng tượng giải xong khối Rubik (Cuba) thấy như lên thiên đường (Havana). Cách này cũng dùng cho tên người, từ vựng mới, khái niệm lạ.
Tốc độ đến sau cùng
Nhiều người mê đọc nhanh. Nhưng thứ tự đúng là: tập trung trước, hiểu, rồi mới tới tốc độ. Đọc nhanh mà không hiểu thì vô nghĩa.
Thói quen hằng ngày giúp việc này dễ hơn: đọc 10 phút mỗi ngày ở nơi yên tĩnh, luôn đọc trước và đọc sau, và thiền hoặc tập chánh niệm để chú tâm tốt hơn. Kasibhatla thiền 30 phút mỗi ngày suốt hơn 20 năm.
Theo Nishant Kasibhatla.
