Đừng “trả tiền” cho bài học của người khác
Trong làm ăn chung có một nguyên tắc: đừng bỏ tiền ra để người ta đi học thay mình. Cái đáng trả tiền là kiến thức, kinh nghiệm đã được chứng minh, không phải mấy lần thử sai còn dang dở.
Thử hình dung mình hợp tác với một người chưa từng bán bánh mì hay mở quán cà phê. Họ chưa hiểu thị trường, chưa va chạm, chưa từng thất bại cũng chưa từng đứng dậy. Cái họ đang làm thực chất là học. Và tiền học đó, mình gánh.
Khi mình xuống tiền cho một người chưa sẵn sàng, rủi ro không nằm ở chỗ họ dở hay giỏi. Nó nằm ở chỗ mình đang tài trợ cho sự non kinh nghiệm. Kết quả tốt vẫn có thể tới, nhưng cái giá thường đắt, không phải ai cũng chịu nổi. Mình mất tiền, họ được bài học ngon.
Tất nhiên vẫn có ngoại lệ với người thân, bạn bè. Nhưng lúc đó phải rõ với chính mình: đây là khoản đầu tư rủi ro cao, hay đơn giản là cho đi để giúp họ lớn lên. Nếu đã cho thì cho nhẹ nhàng, đừng kỳ vọng, đừng ràng buộc. Vừa cho tiền vừa mong người ta “phải làm được cho mình” thì mình là người nếm trái đắng đầu tiên.
Trân trọng tiền của mình, và trân trọng luôn hành trình học của người khác. Hợp tác thì chọn người đã trả giá cho kinh nghiệm bằng chính công sức của họ. Vậy mới đi xa cùng nhau được, tới chỗ mà công sức được trân trọng.
