Lên kế hoạch, thật ra là đang “phán đoán”
Trừ khi biết xem bói, còn không thì mấy bản kế hoạch kinh doanh dài hạn phần lớn chỉ là phán đoán. Thị trường đổi liên tục, đối thủ xoay hướng bất ngờ, khách hôm nay thích mai chán, kinh tế lúc lên lúc xuống. Nhiều thứ nằm ngoài tay mình. Lập kế hoạch nhiều khi chỉ giúp mình yên tâm hơn, chứ không làm mọi thứ chắc hơn.
1. Nói cho đúng thì kế hoạch kinh doanh là phán đoán kinh doanh. Kế hoạch tài chính là phán đoán tài chính. Hiểu vậy thì bớt áp lực, vì đã là phán đoán thì có đúng có sai, chuyện thường.
2. Rắc rối nằm ở chỗ mình hay coi kế hoạch như chân lý. Rồi cứ làm theo chỉ vì “đã lên kế hoạch rồi”, trong khi ngoài kia đã khác. Lúc đó kế hoạch trói tay trói chân mình, khó xoay, bỏ lỡ cơ hội.
3. Với mình, biết ứng biến quan trọng hơn một bản kế hoạch đẹp. Phải linh hoạt, đổi hướng được khi thời thế đổi. Có lúc phải dám nói: cách cũ hết hợp rồi, làm khác đi.
4. Còn một chỗ vô lý nữa là thời điểm lập kế hoạch. Mình có nhiều thông tin nhất là lúc đang làm, không phải lúc chưa bắt đầu. Vậy mà đa số kế hoạch lại vẽ ra trước khi làm, đúng lúc thiếu dữ liệu nhất.
5. Nói vậy không phải kêu buông xuôi, khỏi nghĩ tới tương lai. Nghĩ thì vẫn phải nghĩ. Chỉ là khỏi cần viết ra mấy bản dài lê thê rồi để đó. Thực tế bao nhiêu bản kế hoạch nằm im trong ngăn kéo, không ai mở lại lần nào.
Thay vì nghĩ xa, nghĩ gần thôi. Đừng tính cho cả năm, tính cho tuần này. Đừng lo vẽ bức tranh hoành tráng, kiếm việc quan trọng nhất kế tiếp mà làm liền. Quyết định sát lúc hành động, đừng quyết sớm quá. Chuyện này mình từng viết trong bài không cần lên kế hoạch khi làm việc.
Làm mà không có kế hoạch chi tiết thì hơi lo thật. Nhưng nhắm mắt làm theo một kế hoạch đã hết đúng với thực tế thì còn nguy hơn nhiều.
P/s: Muốn đi biển thì cứ bắt xe mà đi. Ra tới nơi rồi đặt phòng, mua bàn chải, dao cạo râu… vẫn chưa muộn mà.
