Bạn Cần Phải Cảm Thấy Chán, Tại Sao Vậy
Arthur Brooks, giáo sư về hạnh phúc ở Harvard, nói thẳng: bạn cần phải cảm thấy chán. Không bao giờ để mình chán thì cuộc sống sẽ kém ý nghĩa hơn và dễ trầm cảm hơn.
Chán để làm gì
Khi ta không bận tâm chuyện gì, não kích hoạt một nhóm cấu trúc gọi là mạng lưới chế độ mặc định. Nó bật lên đúng lúc bạn quên điện thoại ở nhà và đứng chờ đèn đỏ.
Ta không thích cảm giác đó. Đồng nghiệp của Brooks là Dan Gilbert làm thí nghiệm: cho người ta ngồi một mình trong phòng 15 phút, không có gì làm, chỉ có một cái nút. Bấm nút thì bị giật điện đau. Phần lớn người tham gia chọn tự giật điện thay vì ngồi không nghĩ gì.
Vì sao chán lại khó chịu vậy? Vì mạng lưới chế độ mặc định đẩy ta nghĩ tới những câu hỏi lớn: cuộc đời mình có ý nghĩa gì. Những câu hỏi hiện sinh đó khó chịu, nhưng lại rất quan trọng.
Vòng lặp của sự vô nghĩa
Một lý do khiến trầm cảm và lo âu bùng nổ là nhiều người không biết ý nghĩa cuộc đời mình, ít hơn hẳn các thế hệ trước, và thậm chí không còn đi tìm nó. Vì ta đã tìm ra cách tắt cảm giác chán: cái điện thoại trong túi, lấy ra ngay cả khi chỉ phải chờ 15 giây. Đây chính là cái cơ chế kích thích quá mức mà nhiều người mắc phải.
Nếu cứ hơi chán là rút điện thoại, việc đi tìm ý nghĩa sống ngày càng khó, và đó là công thức dẫn tới trầm cảm, lo âu, cảm giác trống rỗng.
Thử chán nhiều hơn
Brooks gợi ý: mai đi tập gym đừng mang điện thoại. Tập mà không nghe podcast, chỉ ở trong đầu mình. Đi làm đừng bật radio. Những ý tưởng thú vị nhất thường đến lúc bạn tập luyện mà không có thiết bị.
Tập chịu được những khoảng chán kéo dài 15 phút hoặc hơn, rồi bạn sẽ thấy hai chuyện. Thứ nhất, bạn bớt chán với những thứ bình thường: công việc, các mối quan hệ, chuyện xung quanh. Thứ hai, bạn bắt đầu đào sâu vào những câu hỏi lớn nhất: mục đích, ý nghĩa, sự mạch lạc. Và có thể bạn sẽ hạnh phúc hơn.
Bác sĩ tự dùng đơn thuốc của mình
Brooks có não giống mọi người nên cũng dễ mắc mấy vấn đề tâm lý. Quy tắc của ông: không dùng thiết bị sau 7 giờ tối, không ngủ cùng điện thoại, cả nhà không dùng thiết bị khi ăn vì bữa ăn là để ở bên nhau chứ không phải bên những người vắng mặt.
Ông cũng thường xuyên cai mạng xã hội và màn hình trong thời gian dài. Ban đầu như có tiếng trẻ con la hét trong đầu, vì dopamine giục lấy điện thoại ra. Đó là dấu hiệu của nghiện. Sau đó ông bình tĩnh và thấy khỏe hơn.
Sợ bỏ lỡ việc gì đó? Cứ để điện thoại bật nhưng không nhìn, chỉ cho một hai số khẩn cấp gọi được. Đừng lấy lý do khẩn cấp làm cái cớ. Chuyện đang xảy ra trên Twitter không phải việc khẩn. Tin tức có thể đợi. Tổ tiên của bạn đâu cần biết Washington đang làm gì từng giây.
Theo Arthur Brooks.
