Khi mới bắt đầu học một điều gì đó, việc bắt chước là hoàn toàn tự nhiên. Giống như người học vẽ, sẽ chép lại tranh trong bảo tàng, hay người chơi nhạc, luyện tập theo thần tượng của mình. Bắt chước ở giai đoạn này giúp ta học kỹ năng, cảm nhận nhịp điệu và dần dần tìm ra phong cách riêng.

Nhưng khi bước sang kinh doanh và làm việc nghiêm túc, sao chép lại trở thành một cái bẫy. Chúng ta đang sống trong thời đại “copy và paste”, nơi chỉ cần vài cú nhấp chuột là có thể lấy ý tưởng, hình ảnh hay mô hình của người khác. Thấy ai đó thành công, ta dễ nghĩ rằng chỉ cần làm giống họ là sẽ đi nhanh hơn.

Thực tế thì ngược lại. Sao chép thường là con đường ngắn nhất dẫn đến thất bại. Bởi vì bạn chỉ nhìn thấy bề mặt, chứ không hiểu “vì sao họ làm như vậy?”. Bạn không thấy được những “lần thử sai”, những “quyết định khó khăn” và “cả quá trình tích lũy” phía sau thành công đó.
Khi không có sự thấu hiểu, bạn không thể phát triển lâu dài. Bạn chỉ thay đổi hình thức bên ngoài, còn phần cốt lõi thì không nắm được. Và khi hoàn cảnh thay đổi, bạn sẽ không biết phải điều chỉnh ra sao, vì bạn chưa từng thật sự hiểu vấn đề.

Một bản sao có thể trông giống bản gốc, nhưng bên trong thì rỗng không. Nó không có chiều sâu, không có bản sắc và cũng không có linh hồn. Người đi sao chép luôn ở thế bị động, luôn đi sau và hiếm khi tạo ra giá trị thật sự của riêng mình.

Nếu muốn tự hỏi mình có đang sao chép hay không, hãy nhìn vào phần quan trọng nhất. Nếu phần cốt lõi vẫn thuộc về người khác, nếu bạn chỉ làm lại những gì họ đã làm, thì bạn vẫn đang sao chép.

Hãy học hỏi từ người đi trước, hãy để mình được truyền cảm hứng. Nhưng đừng lấy con đường của họ làm con đường của bạn. Khi bạn hiểu đủ sâu và dám làm theo cách của riêng mình, lúc đó bạn mới thật sự tiến lên.

Như vậy mới thực sự xứng đáng với công sức của mình đã dành ra.