7 Dấu Hiệu Cho Biết Bạn Còn Sống Được Bao Lâu Sau Tuổi 70
Qua tuổi 70, mỗi năm càng đáng quý. Có người ở tuổi 70 vẫn minh mẫn, tràn năng lượng; người khác thì chậm lại, vật lộn với bệnh và mệt mỏi. Khác biệt thường nằm ở vài dấu hiệu mà các nhà nghiên cứu quan sát được ở những người sống lâu và khỏe. Đây là bảy dấu hiệu, và điều đáng nói là hầu hết đều cải thiện được.
1. Đứng được trên một chân. Ít ai để ý tới thăng bằng cho tới khi bắt đầu mất nó. Nhưng khả năng đứng trên một chân ít nhất 10 giây là một trong những chỉ báo mạnh nhất về tuổi thọ. Người khó giữ thăng bằng có nguy cơ ngã, chấn thương và cả suy giảm nhận thức cao hơn, vì thăng bằng phụ thuộc vào chân khỏe, hệ thần kinh nhạy và não khỏe. Thử ngay: đứng lên, nhấc một chân, giữ 10 giây có khó không? Nếu khó, đừng hoảng, nhưng nên tập: đứng một chân vài giây mỗi ngày, đi bộ gót chạm mũi, hoặc thái cực quyền nhẹ.
2. Lực nắm tay. Một cái nắm tay chắc cho thấy cơ khỏe, tuần hoàn tốt, thần kinh hoạt động hiệu quả. Nắm yếu dần có thể là dấu hiệu sớm của mất cơ và suy nhược. Đôi tay phản ánh sức khỏe cơ bắp toàn thân: nếu tay yếu đi, có lẽ phần còn lại của cơ thể cũng vậy. Có thể rèn lại bằng cách bóp bóng tennis, dùng dụng cụ tập tay, hoặc xách tạ nhẹ.
3. Tốc độ đi bộ. Một trong những chỉ báo rõ nhất về tuổi thọ sau 70 không nằm trong gen hay hồ sơ bệnh, mà đơn giản là bạn đi nhanh hay chậm. Người giữ được tốc độ đi bộ ổn định thường sống lâu hơn người chậm lại đáng kể, vì tốc độ đi liên quan trực tiếp tới sức cơ, chức năng tim mạch và cả não. Càng đi bộ nhiều, bạn càng khỏe.
4. Chất lượng giấc ngủ. Giấc ngủ là lúc cơ thể sửa chữa, tăng cường miễn dịch và làm sạch độc tố trong não. Người trên 70 ngủ đều, khoảng 7 tiếng và thức dậy thấy khỏe, thường sống lâu và khỏe hơn. Ngủ kém liên quan tới suy giảm trí nhớ, bệnh tim, miễn dịch yếu. Nếu hay thức giấc ban đêm hoặc kiệt sức dù ngủ nhiều, hãy điều chỉnh: giảm màn hình trước khi ngủ, giữ giờ giấc đều, đón ánh sáng tự nhiên buổi sáng, tránh ăn nặng ban đêm.
5. Khẩu vị và thói quen ăn. Một khẩu vị tốt và bữa ăn cân bằng giữ cơ thể khỏe. Mất khẩu vị đột ngột hoặc sụt cân không chủ đích ở người lớn tuổi thường không phải chuyện nhỏ: nó có thể báo hiệu cơ thể không hấp thu dinh dưỡng đúng cách, làm yếu cơ, chậm trao đổi chất, ảnh hưởng miễn dịch. Nếu thấy no quá nhanh, mất hứng với thức ăn, hoặc sụt cân, nên đi khám.
6. Cách xử lý căng thẳng. Căng thẳng mạn tính làm yếu miễn dịch, tăng nguy cơ bệnh tim, và gây viêm, thứ liên quan tới hầu hết các bệnh tuổi già. Người biết quản lý căng thẳng, biết thích nghi rồi tiến tới thay vì ôm lấy lo lắng, thường khỏe hơn khi về già. Thiền, vận động, hít thở sâu, hay đơn giản là tiếng cười đều giúp.
7. Kết nối xã hội. Người có quan hệ xã hội mạnh, qua bạn bè, gia đình, hoặc hoạt động cộng đồng, thường sống lâu và khỏe hơn. Cô đơn thì liên quan tới bệnh tim, trầm cảm, suy giảm nhận thức và cả tử vong sớm. Khi trò chuyện với người khác, não hoạt động tích cực, căng thẳng giảm. Nếu bạn đang rút khỏi các hoạt động xã hội, tránh gọi điện, ở một mình nhiều hơn trước, đã đến lúc thay đổi. Không cần lúc nào cũng ở bên người khác, chỉ vài nỗ lực nhỏ: gọi lại cho một người bạn cũ, tham gia một nhóm cùng sở thích, giữ thói quen trò chuyện có ý nghĩa.
Hầu hết bảy yếu tố này, từ tốc độ đi bộ, lực nắm tay, thăng bằng, giấc ngủ, tới cách ăn, cách quản lý căng thẳng và kết nối xã hội, đều cải thiện được. Tương lai của bạn không cố định, và những lựa chọn hôm nay tác động lớn tới những năm còn lại. Đừng chờ bác sĩ bảo mới thay đổi.
— Diamond Years
