Sức Mạnh Của Việc Không Phản Ứng
Ngày xưa, một người đến gặp Đức Phật xin lời khuyên về cách kiểm soát cảm xúc. Anh đang vật lộn với sự tức giận và thất vọng. Đức Phật mời anh ngồi xuống, rồi kể một câu chuyện.
Có một vị vua trị vì một đất nước thịnh vượng. Một ngày ông tới thăm vương quốc láng giềng, nơi có một vị vua nổi tiếng thông thái. Ông được đón tiếp long trọng, có cả một bữa tiệc lớn.
Trong bữa tiệc, vị vua thấy một con ruồi trong bát súp của mình. Ông thấy ghê, ra lệnh mang bát khác.
Vua nước láng giềng nói: “Thưa bệ hạ, xin đừng giận. Chỉ là một con ruồi nhỏ, không đáng bận tâm.”
Vị vua đáp: “Ta không chịu được mấy thứ như vậy. Một con ruồi nhỏ cũng làm hỏng tâm trạng của ta.”
Vua nước láng giềng mỉm cười: “Thưa bệ hạ, không phải con ruồi làm hỏng tâm trạng của ngài, mà là phản ứng của ngài với nó. Ngài có sức mạnh để kiểm soát cảm xúc của mình. Đừng để chúng kiểm soát ngài.”
Vị vua thấy đúng, trở về nước. Từ đó ông tập không phản ứng với những tình huống trước đây vẫn làm ông nổi nóng. Ông giữ được bình tĩnh trong lúc khó, và ra quyết định tốt hơn.
Không phản ứng khác với kìm nén
Chúng ta thường phản ứng với một tình huống mà không kịp nghĩ, và điều đó dễ dẫn tới hậu quả xấu: làm tổn thương mối quan hệ, làm hỏng khả năng ra quyết định tỉnh táo.
Nhưng không phản ứng không có nghĩa là kìm nén. Cảm xúc là một phần tự nhiên của con người, thừa nhận nó là cần thiết. Chỉ là thay vì bật ra bốc đồng, ta dành một chút thời gian để xử lý cảm xúc rồi mới phản hồi một cách chín chắn.
Có một người trẻ tên Michael, rất dễ xúc động, hay phản ứng bốc đồng, nói những lời gây tổn thương và kéo theo tranh cãi. Một ngày anh quyết định thay đổi. Anh tập chánh niệm và thiền, để nhận ra rõ hơn suy nghĩ và cảm xúc của mình. Mỗi khi gặp tình huống dễ nổi nóng, anh lùi lại, hít vài hơi sâu, rồi mới đánh giá và phản hồi.
Lúc đầu rất khó. Anh vẫn giận, vẫn thất vọng, nhưng anh lùi lại chứ không bật ra. Càng tập, việc đó càng dễ. Quan hệ của anh với mọi người cũng khá lên: anh không còn vướng vào cãi vã, mà giao tiếp bình tĩnh hơn.
Một lần, bạn anh tới xin lời khuyên vì đang buồn. Michael lắng nghe và an ủi. Người bạn nói: “Cậu luôn biết phải nói gì. Cậu chẳng bao giờ tức giận hay buồn.” Michael cười: “Không phải tớ không bao giờ giận hay buồn. Chỉ là tớ đã học cách không để cảm xúc điều khiển mình.”
Vài lời để suy ngẫm
Những câu dưới đây được cho là của Đức Phật:
Cơn giận sẽ không biến mất chừng nào những ý nghĩ oán giận còn được nuôi trong tâm trí. Nó biến mất ngay khi những ý nghĩ oán giận bị bỏ đi.
Giữ cơn giận giống như uống thuốc độc mà mong người khác chết.
Người chinh phục được chính mình vĩ đại hơn người thắng ngàn trận trên chiến trường.
Bạn không bị trừng phạt vì cơn giận của mình, bạn bị trừng phạt bởi chính cơn giận đó.
Trong một cuộc tranh cãi, khoảnh khắc ta thấy tức giận là khoảnh khắc ta ngừng tìm sự thật và bắt đầu đấu tranh cho cái tôi của mình.
Gốc rễ của đau khổ là sự bám víu. Buông bỏ mang lại tự do, và tự do là điều kiện của hạnh phúc.
Tâm trí là tất cả. Bạn nghĩ gì, bạn sẽ trở thành điều đó.
Đừng sống trong quá khứ, đừng mơ về tương lai, hãy tập trung tâm trí vào khoảnh khắc hiện tại.
Ba thứ không thể che giấu lâu: mặt trời, mặt trăng, và sự thật.
Hận thù không chấm dứt bằng hận thù, mà chỉ bằng tình yêu. Đây là quy luật vĩnh cửu.
Đừng tìm nơi nương tựa ở ai ngoài chính mình.
Cuối cùng, chỉ có ba điều quan trọng: bạn đã yêu thương bao nhiêu, bạn đã sống nhẹ nhàng ra sao, và bạn buông bỏ những thứ không dành cho mình thanh thản đến đâu.
— Wisdom Insights
