AI Đang Xóa Việc Văn Phòng Cấp Thấp Nhanh Cỡ Nào
Theo một nghiên cứu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới, gần 25% công việc hiện nay sẽ biến đổi trong vòng 5 năm tới vì AI. Điều khiến giới chuyên gia lo là tốc độ.
Từ việc lặp lại sang việc nhận thức
Trước đây AI làm những việc lặp lại, xử lý dữ liệu. Nay nó chạm tới các nhiệm vụ nhận thức phức tạp: nhân viên hành chính, luật sư tập sự, nhà phân tích trẻ. Trong chăm sóc khách hàng, chatbot AI đã xử lý hơn 85% yêu cầu hỗ trợ cấp một ở các tập đoàn công nghệ lớn, so với 30% năm 2020. Công cụ pháp lý như CaseText soạn hợp đồng trong vài phút, việc từng ngốn hàng giờ của luật sư trẻ.
Một báo cáo ước tính AI tạo sinh có thể tự động hóa 60 đến 70% khối lượng công việc của nhiều vị trí văn phòng. Diễn đàn Kinh tế Thế giới dự đoán đến 2027 khoảng 83 triệu việc làm biến mất toàn cầu do AI và tự động hóa. Goldman Sachs ước tính tới 300 triệu việc toàn thời gian có thể bị ảnh hưởng, nặng nhất ở các nền kinh tế phát triển.
Các tập đoàn đã hành động
IBM cắt gần 4.000 nhân sự và dừng tuyển ở nhiều vị trí có thể thay bằng AI, chủ yếu hành chính và nhân sự. Accenture cắt 19.000 việc chủ yếu ở nhóm cấp thấp, đồng thời tăng đầu tư AI. Deloitte và nhiều nơi khác siết tuyển đầu vào. Cả tài chính và tiếp thị cũng đang thay dần các nhà phân tích trẻ bằng công cụ AI rẻ hơn, nhanh hơn. Nghề lập trình cũng nằm trong làn sóng này.
Con đường vào nghề bị tắc
Những vị trí cấp thấp từng là cửa nhập môn để người trẻ tích lũy kỹ năng rồi tiến lên. Khi chúng biến mất, cả hệ thống ươm mầm nhân tài bị phá vỡ. Số thực tập trong các tập đoàn Fortune 500 giảm hơn 20% chỉ trong hai năm. Mức tăng lương thực tế của nhân viên hành chính trẻ giảm 1,8% năm 2024, trong khi mức trung bình toàn nền kinh tế tăng 2,4%. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ cảnh báo tỷ lệ vỡ nợ vay sinh viên có thể tăng từ 7,8% lên 12,5% vào năm 2027.
Khác với các làn sóng công nghệ trước chủ yếu bổ sung năng suất cho con người, lần này AI thay thế trực tiếp. Doanh nghiệp hưởng lợi nhờ giảm chi phí, còn hàng triệu người lao động đứng trước nguy cơ mất nền tảng sự nghiệp.
Theo Economy Media.
