Dấu Hiệu Sớm Thật Sự Của Bệnh Thận (Không Phải Cái Bạn Nghĩ)
Dấu hiệu đầu tiên của bệnh thận thường không phải là những gì mọi người nghĩ. Những thứ mà ta hay gọi là “dấu hiệu sớm” thực ra là dấu hiệu của bệnh thận đã nặng.
Thận làm gì
Thận không chỉ lọc chất thải và loại bỏ nước dư thừa. Nó còn điều hòa độ pH, cân bằng điện giải (natri, kali, magiê, canxi), tham gia sản xuất hồng cầu, và điều hòa huyết áp.
Mỗi ngày khoảng 20 đến 25% lượng máu trong cơ thể, tức 1.400 đến 1.800 lít, chảy qua thận. Thận lọc ra khoảng 180 lít nước, nhưng tái hấp thu hơn 99% nước, phần lớn natri, và 100% glucose (trừ khi bạn bị tiểu đường).
Vì sao 90% người bệnh không biết mình bệnh
Khoảng 15% người lớn, tức 35 đến 40 triệu người ở Mỹ, mắc bệnh thận mạn tính. Nhưng khoảng 90% không biết, vì gần như không có triệu chứng rõ ràng. Ở người trên 65 tuổi, tỷ lệ mắc lên tới 38%.
Các dấu hiệu mà nhiều người coi là “sớm” như mệt mỏi, ngủ kém, chán ăn, tiểu nhiều, tiểu ra máu, nước tiểu có bọt, phù quanh mắt, ngứa, chuột rút, thực ra đều là dấu hiệu muộn, khi bệnh đã tiến khá xa.
Dấu hiệu sớm thật sự: kháng insulin
Dấu hiệu sớm thật sự là kháng insulin. Nó xuất hiện ngay cả khi chức năng lọc của thận vẫn còn bình thường, và gần như phổ biến ở bệnh nhân bệnh thận mạn giai đoạn cuối.
Điều này hợp lý, vì hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận mạn là tiểu đường tuýp 2 (bản chất là kháng insulin) và cao huyết áp (thường đi kèm tiểu đường). Sau đó mới tới việc dùng thuốc giảm đau NSAID kéo dài và các bệnh tự miễn.
Kháng insulin có thể phát hiện sớm qua chỉ số HOMA-IR, với giá trị tốt vào khoảng 0,5 đến 1,5. Xét nghiệm này rẻ và hiệu quả hơn việc chỉ đo đường huyết đơn lẻ, vì đường huyết thường chỉ tăng khi bệnh đã nặng.
Tin tốt
Tiểu đường và cao huyết áp có thể đảo ngược ở phần lớn trường hợp nếu hiểu đúng và điều chỉnh lối sống. Tổn thương thận cũng có thể cải thiện nếu phát hiện sớm.
Thay vì coi bệnh như một “danh tính” phải chấp nhận, hãy xem nó là một trạng thái cơ thể đang thích nghi, và trạng thái đó thay đổi được: bỏ đồ uống có đường, ăn thực phẩm thật (trứng, thịt, bơ, rau), và hiểu cơ thể mình.
— Dr. Sten Ekberg
