Howard Marks: 79 Năm Đầu Tư Gói Trong Vài Bài Học
Howard Marks, đồng sáng lập quỹ Oaktree Capital, là một trong những nhà đầu tư được kính trọng nhất. Đây là bản tóm tắt ý chính về đầu tư và về các chu kỳ thị trường, xoay quanh câu chuyện ông tư vấn cho Sam, một nhà đầu tư thận trọng chỉ để tiền vào quỹ chỉ số S&P 500.
Marks nói chiến lược đó an toàn, nhưng cần cẩn trọng. S&P 500 có mức sinh lời trung bình dài hạn khoảng 10% một năm suốt 100 năm, nhưng rất hiếm năm nào rơi đúng vào khoảng 8 đến 12%. Con số trung bình đó che giấu một sự biến động rất lớn.
Dữ liệu của JPMorgan cho thấy khi tỷ lệ giá trên thu nhập (P/E) của S&P 500 lên mức 23 đến 24 như hiện nay, lợi nhuận bình quân trong 10 năm sau đó thường chỉ từ -2% đến 2%, thấp hơn nhiều so với kỳ vọng 10%.
Marks cảnh báo niềm tin “không có rủi ro” là thứ nguy hiểm nhất. Rủi ro thị trường đến từ hành vi của nhà đầu tư, không chỉ từ các công ty hay từ sàn giao dịch.
Đa dạng hóa và “tốc độ rủi ro”
Thay vì chỉ bám S&P 500, Marks đề xuất đa dạng hóa, chẳng hạn kết hợp thêm trái phiếu lợi suất cao, thứ có thể cho 7 đến 8% một năm với ít biến động hơn.
Ông dùng khái niệm “tốc độ rủi ro”, một thang từ 0 (không rủi ro) tới 100 (rủi ro tối đa). Với người thận trọng như Sam, mức phù hợp có thể là 55 đến 65. Điều quan trọng là biết mình đang ở đâu trên thang đó, và không để cảm xúc quyết định thay. Như Warren Buffett nói: sợ hãi khi người khác tham lam, và tham lam khi người khác sợ hãi.
Bài học từ hai lần khủng hoảng
Trong bong bóng công nghệ năm 2000, Marks nhận ra hành vi đầu cơ giống hệt bong bóng South Sea năm 1720. Ông tránh xa cổ phiếu công nghệ và giữ được vốn.
Trong khủng hoảng tài chính 2007 đến 2008, Oaktree huy động 11 tỷ đô trước khủng hoảng, rồi khi thị trường sụp, quỹ giải ngân mạnh, khoảng 650 triệu đô mỗi tuần, để mua ở giá thấp. Những quyết định đó không dựa vào dự đoán tương lai cho chính xác, mà dựa vào việc nhận ra khi nào thị trường đang quá lạc quan hoặc quá bi quan.
Ba câu tự hỏi trước khi hành động
Marks khuyên nhà đầu tư tự hỏi ba câu. Một, mình có thật sự tin là mình hiểu rõ tương lai không? Hai, mình có đang cho rằng thị trường sẽ mãi như hiện tại không? Ba, cảm xúc có đang chi phối quyết định của mình không?
Ông nhấn mạnh: mục tiêu là tránh thua lỗ, chứ không phải săn những cú thắng lớn. Nếu bạn giữ được kết quả trên mức trung bình một cách đều đặn qua nhiều năm, rốt cuộc bạn sẽ nằm trong nhóm 5% dẫn đầu. Đầu tư, cũng như cuộc sống, cần sự kiên định, tránh cảm xúc, và hiểu rõ mình đang đứng ở đâu trong chu kỳ.
— Howard Marks
