Trừ khi bạn biết xem bói, còn không thì việc lên những kế hoạch kinh doanh dài hạn thường chỉ là phán đoán. Bởi vì, thị trường thay đổi liên tục, đối thủ xoay hướng bất ngờ, khách hàng hôm nay thích nhưng mai có thể chán, kinh tế thì lúc lên lúc xuống. Rất nhiều thứ nằm ngoài khả năng kiểm soát của con người. Việc lập kế hoạch đôi khi chỉ giúp ta… “yên tâm” hơn, chứ không làm cho mọi thứ chắc chắn hơn.
1. Nói cho đúng, kế hoạch kinh doanh là phán đoán kinh doanh. Kế hoạch tài chính là phán đoán tài chính. Chiến lược dài hạn cũng chỉ là phán đoán chiến lược. Hiểu như vậy, bạn sẽ bớt áp lực. Vì đã là phán đoán thì có đúng, có sai – chuyện rất bình thường.
2. Vấn đề xảy ra khi ta thường xem kế hoạch như “chân lý”. Khi đó, ta làm mọi thứ chỉ vì “đã lên kế hoạch rồi”, dù thực tế ngoại cảnh đã thay đổi. Lúc này, kế hoạch bắt đầu trói tay trói chân, khiến ta khó xoay trở và bỏ lỡ cơ hội.
3. Theo tôi, “khả năng ứng biến” quan trọng hơn một bản kế hoạch đẹp. Phải biết linh hoạt, biết đổi hướng khi thời thế đổi thay. Có những lúc cần dũng cảm nói rằng: “cách cũ không còn phù hợp nữa, phải làm khác đi.”
4. Một điểm bất hợp lý nữa là thời điểm lập kế hoạch. Bạn thực sự có nhiều thông tin nhất khi bạn thực hiện công việc, chứ không phải lúc chưa bắt đầu. Thế nhưng, đa phần kế hoạch lại được lập ra trước khi làm – đó lại là lúc thiếu dữ liệu nhất để quyết định.
5. Điều này không có nghĩa là sống buông xuôi, không nghĩ đến tương lai. Nghĩ thì vẫn cần nghĩ. Nhưng không cần viết ra những bản kế hoạch dài lê thê xong rồi để đó. Thực tế là rất nhiều bản kế hoạch chỉ nằm yên trong ngăn kéo, không ai mở lại lần nào.
Thay vì nghĩ quá xa, hãy nghĩ gần. Đừng nghĩ cho cả năm, hãy nghĩ cho tuần này. Đừng cố vẽ bức tranh hoành tráng, hãy tìm việc quan trọng nhất tiếp theo và làm ngay. Ra quyết định ngay sát lúc hành động, đừng quyết định quá sớm.
Làm việc mà không có kế hoạch chi tiết có thể khiến bạn hơi lo lắng. Nhưng mù quáng làm theo một kế hoạch “không còn đúng với thực tế” thì còn nguy hiểm hơn nhiều.
P/s: Muốn đi biển thì cứ bắt xe mà đi. Ra đến đó rồi đặt phòng, mua bàn chải đánh răng, dao cạo râu … vẫn chưa muộn mà.