Ăn Cá Đều Mà Không Lo Nhiễm Thủy Ngân
Cá là một trong những món lành mạnh nhất: nhiều đạm, nhiều omega-3, đủ loại vitamin và khoáng. Nhưng nhiều loài cá cũng ngậm thủy ngân và kim loại nặng, thứ tích lại trong não, hệ thần kinh và gan. Felix Harder, người chuyên viết về dinh dưỡng, vẫn ăn cá hai lần mỗi tuần. Đây là cách anh làm để hưởng cái lợi mà tránh cái hại. Người viết blog này cũng ăn cá nhiều nên thấy bài đáng lưu.
Vì sao thủy ngân trong cá là vấn đề
Thủy ngân vào cá qua nước biển và sông ô nhiễm. Cá lớn như cá ngừ, cá kiếm sống lâu và ăn cá nhỏ, nên tích thủy ngân nhiều nhất. Ai ăn cá ngừ thường xuyên là nhóm dễ tích tụ nhất. Thủy ngân bám sâu trong mô, nhất là não và thần kinh, và là một chất độc thần kinh mạnh. Hội chứng “Mad Hatter” ngày xưa, mấy người thợ làm mũ nỉ hay phát điên sau vài năm, thực ra là ngộ độc thủy ngân nghề nghiệp. Nói vậy để thấy không nên xem nhẹ. Nhưng ăn cá khôn ngoan thì vẫn an toàn.
Bước 1: chọn cá ít thủy ngân
Harder chủ yếu ăn cá mòi và cá hồi tự nhiên. Cá mòi nhỏ, nằm thấp trong chuỗi thức ăn nên gần như không tích kim loại nặng. Cá hồi lớn hơn chút nhưng thủy ngân thường không đáng ngại, bù lại rất giàu omega-3 và đạm. Anh ăn khoảng 100 đến 150g mỗi bữa, hai bữa một tuần, tổng cỡ 200 đến 300g cá. Lượng đó ước tính chứa 0,01 đến 0,02mg thủy ngân. Không phải số không, nhưng nhỏ.
Bước 2: giảm hấp thụ ngay trong ruột
Mẹo là ăn cá kèm thứ gì đó bám được thủy ngân trong đường tiêu hóa để nó theo phân ra ngoài thay vì vào máu. Có loại bổ sung như chlorella hay zeolite làm việc này, nhưng zeolite uống cùng bữa ăn cũng cản hấp thụ khoáng, nên có sự đánh đổi.
Harder chọn cách đơn giản hơn: dựa vào thực phẩm. Hành tây, tỏi, và rau họ cải như bông cải xanh, súp lơ đều giàu hợp chất lưu huỳnh, giúp gom và thải kim loại nặng khỏi ruột. Chúng còn hỗ trợ đường giải độc sulfation ở gan và nhiều chất xơ nên đi tiêu đều hơn. Không cần ăn nhiều. Một ít bông cải luộc hoặc chút tỏi trong món cá là đủ, vì lượng thủy ngân ban đầu vốn đã rất nhỏ. Cùng nhóm với chuyện ăn uống hỗ trợ nhẹ nhàng chứ không phải thần dược.
Hỗ trợ cơ thể tự thải
Thủy ngân có mặt khắp nơi, không riêng cá: trám răng, ô nhiễm công nghiệp, thiết bị điện tử cũ, nhiệt kế. Nên điều quan trọng là cơ thể đủ sức đào thải phần đã vào.
Hai khoáng chất cần để mắt: kẽm và selen. Kẽm giúp cơ thể tạo metallothionein, một loại protein bám vào kim loại rồi mang đi. Thiếu kẽm thì việc xử lý mọi kim loại độc đều khó, không riêng thủy ngân. Selen thì gắn trực tiếp vào thủy ngân, làm nó bớt độc. Đất ở nhiều vùng vốn nghèo selen, lại bị kim loại nặng lấy đi thêm, nên nhiều người thiếu nhẹ. Cuối cùng là giữ cho gan, thận và dòng mật hoạt động trơn tru. Ai đang lo về chức năng thận thì càng nên chú ý khoản này.
Chốt lại: ăn chủ yếu cá nhỏ ít thủy ngân, ăn kèm rau lưu huỳnh, và đừng để thiếu kẽm hay selen. Chọn đúng loại và biết mình đang làm gì thì cứ ăn cá thoải mái.
Theo Felix Harder.
